Ислам дини » Ыйык күн жана түндөр » Тарвия жана Арафа күндөрү




Тарвия жана Арафа күндөрү


Тарвия – Арафа күнүнөн бир күн мурдагы күн.Тарвия күнү орозо кармоо өтө пайдалуу. Хадиси шарифтерде айтылды:

"Аллаху таала Тарвия күнү орозо кармаган жана күнөө сүйлөбөгөн мусулманды, албетте, Бейишке киргизет.” [Рамуз]

"Тарвия күнү орозо кармоо миң кулду азат кылууга, эки миң төө курмандык чалууга жана жихад үчүн жиберилген миң атка барабар.” [Абулбаракат]

Тарвия күнүнөн кийин Арафа күнү келет.

Арафа күнүнүн маанилүүлүгү

Арафа күнү багымдат намазынан баштап Айт майрамынын төртүнчү күнү аср намазына чейин 23 фарз намазын окуп бүтүп, салам бергенден кийин ташрик тикбиринокуу важиб. Бир жолу "Аллаху акбар, Аллаху Акбар, Ла илаха иллаллаху, Валлаху акбар, Аллаху Акбар ва лиллахил-хамд” деп окулат. Мечиттен чыккандан кийин же башка нерсе сүйлөгөндөн кийин окуу керек эмес. Имам такбирди унута турган болсо жамаат окуйт. Эркектер үнүн бийик кылып окуса болот. Бул такбир окулган күндөр Арафа, Айт майрамы жана аййам-ы ташрик деп аталган үч күн болуп эсептелип, бардыгы беш күн болот. Алгачкы күн Арафа, экинчи күн Айт майрамы, Зилхижжа айынын 11, 12 жана 13-күндөрү болгон башка үч күн тең аййам-ы ташрик [ташрик күндөрү] деп аталат.

Зилхижжа айынын алгачкы 9 күнү орозо кармоо өтө сооп, бирок, Арафа күнү орозо кармоо андан да сооп. Бир канча хадиси шарифтин маанилери төмөндөгүдөй:

"Арафа күнү орозо кармаган адамга Адам алейхиссаламдан Сур’а үйлөгөн күнгө чейин жашаган бардык адамдардын эсеби канча болсо андан эки эсе көп сооп жазылат.” [Р. Насыхин]

"Арафа күнү кармалган орозо миң күн [нафилорозого барабар.” [Табарани]

"Арафа күнү кармалган орозо эки миң кулду азат кылууга, эки миң төөнү курмандыкка чалууга жана Аллахтын жолунда жихад үчүн берилген эки миң атка барабар.” [Т. Гафилин]

"Арафа күнү кармалган орозо өткөн жана келерки жылдын күнөөлөрүнө кафарат болот.” [Муслим] [Б.а., Арафа күнү кармалган орозо өткөн жана келерки бир жыл ичинде кылынган тооболордун кабыл болуусуна себеп болот.]

"Арафа күнү[Бисмиллах менен]миң Ихлас окуган адамдын күнөөлөрү кечирилип, дубасы кабыл болот.” [Абу-ш-шайх]

"Арафа күнүнөн артык бир күн жок. Ал күнү Аллаху таала жер бетиндеги кулдары менен сыймыктанып, көктөгүлөргө: "Эй, көк эли! Кулдарымды карагыла, ырайымыма жетүү жана азабыман качуу үчүн алыс жерлерден келишти...”, – деп айтат. Арафа күнү Тозоктон ушунчалык көп кул азат болот; башка күндөрдө анчалык азат болбойт.” [Гунйа]

"Шайтан Арафа күнүнөн башка заманда андан да жаман, маскара, пас жана кектүү көрүнбөйт.” [И. Малик]

"Аллаху таала Арафа күнү кымындай ыйманы бар адамды кечирет.” [Гунйа]

"Арафа түнү ибадат кылган адам Тозоктон азат болот.” [С. Абадиййа] (Ибадат катары илим үйрөнүү эң пайдалуусу. Илмихал окуу аркылуу эң ылайыктуу илим үйрөнгөн болобуз.)

"Дубанын пайдалуусу - Арафа күнү кылынган дуба.” [Байхаки]

"Арафа күнүн урматтагыла! Арафа Аллах тарабынан баркталган күн.” [Дайлами](Урмат кылуу күнөө кылбоо менен жүзөгө ашат.)

"Арафа түнү ибадат кылган адам Тозоктон азат болот.” [С. Абадиййа] (Ибадат катары илим үйрөнүү эң пайдалуусу. Илмихал окуу аркылуу эң ылайыктуу илим үйрөнгөн болобуз.)

"Арафа күнү кандай сонун күн! Ал күнү ырайым эшиктери ачылат.” [Дайлами]

"Арафа күнү кулагына, көзүнө жана тилине ээ болгон адам кечирилет.” [Табарани]

Кулагына ээ болуу – ушак, музыка сыяктуу харам болгон нерселерди тыңдабоо. Өзү каалабай кулагына угулуп калса күнөө болбойт. Көзүнө ээ болуу – харам болгон нерселерди карабоо жана караган мубах нерселерден сабак алуу. Тилине ээ болуу болсо – жалган сүйлөбөө, ушак айтпоо, сөз ташыбоо, жаман сөз айтпоо, жада калса, пайдасыз нерселерди сүйлөбөө, эч кимди таарынтпоо. Буларды сактаган адам Арафа күнүн орундаган болот.

Арафа түнү Арафа күнү менен Курман айттын биринчи күнүнүн арасындагы түн болуп эсептелет. Хадиси шарифтерде айтылды:

"Ырайым эшиктери төрт түндө ачылат. Ал түндөрү кылынган дуба кайтарылбайт. Рамазан жана Курман айттын биринчи түнү, Барат жана Арафа түнү.” [Исфахани]

"Төрт түндүн күндүзү да түнү сыяктуу фазилаттуу. Аллаху таала ал күндөрдө дуба кылган адамдын тилегин артка кайтарбайт, аларды кечирет жана алар бул күндөрдө мол ихсанга ээ болушат. Алар: Кадыр түнү, Арафа түнү, Барат түнү, Жума түнү.” [Дайлами]

"Арафа түнү ибадат кылган адам Тозоктон азат болот.” [С. Абадиййа]

Арафа күнү орозо

Суроо: "Арафа күнү дагы мусулмандардын майрамы болгондуктан орозо кармалбайт, себеби, Арафа күнү орозо кармоого тыюу салынган хадис бар”, - деп айтылууда. Мындай хадис барбы?

Жооп

Хазрети Абу Хурайра: "Расулуллах Арафатта Арафа күнү орозо кармоого тыюу салды”, - деп билдирүүдө. Ибни Абидин хазреттери бул хадиси шарифтин түшүндүрмөсүндө мындай дейт:

"Арафа күнү ажынын орозо кармоосу Арафатта вакфага турууга жана дубаларга тоскоол болбоо шарты менен мандуб болот [мустахаб, б.а., жакшы болот]. Орозо кармоо алын кетире турган болсо, ошондо гана макрух болот.” (Радд-ул-мухтар)

Белгилүү болгондой, Арафатта болуп, орозо кармай албагандар үчүн Арафа күнү орозо кармоонун макрух болушу бардык адамдар үчүн эмес. Арафа күнү орозо кармоо абдан сооптуу.

Арафа күнү

Суроо: Арафа күнү окулушу керек болгон миң Ихласты убагында окуй албаган адам кечинде дагы окуса болобу?

Жооп

Ооба, окуса болот. Арафа жана Курман айт күндөрүнүн түндөрү башка ыйык түндөр сыяктуу эмес. Ошол эле күндүн түндөрү болуп саналат. Түн жана күндүзү менен бирге болгон 24 саат күн деп аталат. Миң Ихлас окууга жетише албаган адам ошол күнү кечинде да улантса болот.

 


 


Артка
 
    
Диний маалымат изде:

Имсак  
Күн  
Бешим  
Асыр  
Шам  
Куптан  


Имсак убактысы: Бул төрт мазхабда тең (шарий түндүн) акыры болуп эсептелет. Б.а. (Фажр-и садык) деп аталган асмандагы агаруунун чыгыштагы уфк-и захирий (көрүнгөн горизонт) сызыгынын бир чекитте көрүлүүсү. Орозо ушул убакытта башталат. Фажри садык убактысынын бийиктиги төрт мазхабда да 19 градус.
free counters
Сайтыбыздагы маалыматтар бардык адамдардын пайдалануулары үчүн даярдалган.
Түп нускасын өзгөртпөө шарты менен уруксат албастан эле маалыматтардан пайдаланууга болот.
Баштапкы бет катары   |    Сактап кой   |    Биз менен байланыш   |    RSS   |   Paylaş Бөлүш