Маалымат изде:
Ислам дининин булактары (Адиллаи шарийа)
Фикх илими негизги төрт бөлүмгө бөлүнөт
Мазхаб, мужтахид, фикх
Мужтахид
Бидат деген эмне?
 Ыйман маалыматтары
 Пайгамбарыбыз
 Динибиз жана бузук ишенимдер
 Курани карим
 Жалгыз Куран дегендер
 Меал жана тафсир окуу
 Ойдон чыгарылган хадис болобу
 Мазхаб, мазхабсыздык
 Сүннөт-бидат
 Асхабы кирам
 Олуяны таануу
 Гусул-хайз-даарат-намаз
 Орозо жана Рамазан
 Зекет, ушур жана садака
 Ажылык
 Курмандык жана адак
 Соода-сатык
 Халал жана харамдар
 Сыйкыр, куру ишенимдер
 Шиилик
 Ваххабилик
 Адеп-ахлак
 Нике жана үй-бүлө
 Жоолук жана сатри аврат
 Пайгамбарлар, аалымдар
 Диний ырлар, илахилер
 Сухбаттар
 Ибреттүү окуялар
 Дубалар жана маанилери
 Ыйык күн жана түндөр
 Башкаруучулук
 Кошумча темалар

Таттуу тилдин жана күлүмсүрөөнүн мааниси

Суроо: Күлүмсүрөөнүн жана таттуу тилдин мааниси тууралуу маалымат бересизби?

ЖООП

Даанышман заттар айтышкан:

Мусулман адамдын жүзү жылмайган болот, мунафык адамдын кабагы түйүлгөн болот.

Күлүмсүрөө бекер, алган адамды бактылуу кылат, берген адамды капа кылбайт.

Тынчтыктын, ырахаттыктын ачкычы – күлүмсүрөө.

Күлүмсүрөй албаган адам алсыз адам.

Күлүмсүрөөнүн отунда ээрибеген темир жок.

Күлүмсүрөөнү билүү эки дүнүйөдө бакытка себеп болот. Исламият - сүйүү, күлүмсүрөө, таттуу сөз, чынчылдык жана жакшылык дини.

Досторго чындыкты айтып, душмандарга күлүмсүрөө жана таттуу тил менен мамиле кылуу керек.

Ийгиликтин сыры күлүмсүрөө, таттуу тил жана илим саясаты болуп саналат. Илим саясат бардык адамдардын ыраазы болуусу дегенди билдирет.

Душмандарыңарга жакшылык кылгыла, белек бергиле. Таарынган досуңузга жакшылык кылгыла, тажаган адамыңарга күлүмсүрөө менен мамиле кылгыла. Буларды орундасаңар ырахат болосуңар.

Бир адамдын олуя экендиги таттуу тили, көркөм мүнөзү, күлүмсүрөгөн жүзү, жоомарттыгы, талашып-тартышпоосу, кечиримдерди кабыл кылуусу жана бардык адамдарга мээрим көрсөтүүсү менен белгилүү болот.

Көркөм мүнөздүү адам - адептүү адам, аз сүйлөйт, катасы аз, гыйбат кылбайт, Аллах үчүн сүйөт, Аллах үчүн душмандык кылат, аманатка бекем болот, кошуна жана досун коргойт. Көркөм мүнөздүү бир заттан жаман мүнөздүү аялы менен кантип тил табышып жашашкандыгын сурашканда: «Жакшы мүнөздүү адам менен бардык адамдар тил табыша алат. Ал эми анык марифат болсо жамаш мүнөздүү адам менен тил табыша алуу болуп саналат. Анын жаман мүнөзүнө сабыр кыла албасам менин жакшы мүнөздүү экендигим каерден белгилүү болот», - дейт.

Хадиси шарифтерде айтылды:

"Момун досунун жанында кабагын бүркөп турган адамга периштелер лаанат кылат.” [Хатиб]

"Жакшылыкты жылуу жүздүү адамдардан талап кылгыла.”[Байхаки]

"Момун бир тууганынын жүзүнө карап күлүмсүрөө - садага.” [Ж.Сагир]

"Дин тууганына күлүмсүрөө, жакшы нерселерди үйрөтүү, жамандык кылуусуна тоскоол болуу - ар бири садага болот.”[Тирмизи]

"Мал-мүлкүңөр менен ар кимди ыраазы кыла албайсыңар. Күлүмсүрөө жана таттуу тил менен, көркөм мүнөз менен ыраазы кылууга аракет кылгыла!” [Хаким]

"Салам берип жатканда күлүмсүрөгөн адам садага сообуна ээ болот.” [И.Э.дунйа]

"Жакшылыкты жылуу жүздүүлөрдүн арасынан издегиле!” [Бухари]

"Мүнөзү жана жүзү жылуу болгон дүнүйө акырет жакшылыгына ээ болот.” [Ибни Шахин]

Күлүмсүрөө

Суроо: "Мусулман күлүмсүрөйт жана таттуу тилдүү болот” деген хадиске ылайык күлүмсүрөө жана таттуу тилдүү болуу бир гана бир жыныста болгондорго карата болуу керекпи же намахрам адамдарга да карата ошондой болуу керекпи?

ЖООП

Бир жыныстагы жана махрамдарыбызга карата жылуу жүздүү, таттуу тилдүү болуу керек. Карама каршы жыныстагы адам менен жумшак сүйлөшүү жана ага күлүмсүрөө өтө жаңылыш. Жада калса, анын бетине карап дуба кылуу, "Аллах ыраазы болсун” деп айтуу дагы жаңылыш. Намахрам адамдын жүзүнө карап дуба кылуу тыюу салынгандыктан салам берүү дагы тыюу салынган. Себеби, салам дагы дуба. Бирөөнө күлүмсүрөп, таттуу тил менен сүйлөп дуба кыла турган болсок каршы тараптагы кааласа каалабаса да "Демек бул мени сүйгөндүктөн ушундай мамиле кылууда” деген ойдо калышы мүмкүн. Жаман ниетсиз, бир гана Аллах ыраазылыгы үчүн сүйсө да бара-бара бул сүйүү гайримашру (уруксатсыз) сүйүүгө себеп болушу мүмкүн. Ошондуктан, динибиз каршы жыныска, б.а., намахрам адамга жүзүнө карап дуба кылууга, жада калса, салам берүүгө дагы тыюу салууда.


Даарат кантип алынат

 

(Даарат алып жатканда дуа окуу же ар бир мүчөнү жууп жатканда калимаи шахадат айтуу мустахаб. Арапчасын билбеген адам кыргызчасын окуйт.)Мустахаб - бул«мандуб», «адаб» деп да аталат. Суннати гайри муаккада өкүмүндө. Сүйүктүү Пайгамбарыбыз (саллаллаху алейхи ва саллам) өмүрүндө бир-эки жолу болсо да аткарган жана сүйгөн, жактырган нерселер. Жаңы төрөлгөн балага жетинчи күнү ат коюу, уул жана кыз бала үчүн акика малын союу, жакшы кийинүү, (эркектердин) жыпар жыт сүрүнүү мустахаб. Буларды аткарган мусулмандарга көптөгөн сооптор берилет. Кылбагандарга азап кылынбайт, шапаатсыз да калбайт.

1. Даарат алып баштоодон мурун төмөнкү дуба окулат: «Бисмиллахил-азим. Вал хамду лиллахи ала динил-Ислам. Ва ала тавфик-ыл-иман. Ал-хамду лиллахил - лези жеалалмаа тахуран ва жеалал-ислама нуран». Анан колдор билектерге чейин үч жолу жуулат. (Мааниси:Азим болгон Аллаху тааланын (аты менен) баштайм. (Бизге) Ислам динин берген жана ыйманды ихсан кылган Аллаху таалага бардык мактоолор болсун. Сууну тазалоочу, Исламды нур кылган Аллаху таалага шүгүр болсун.)

2. Оң кол менен оозго үч жолу суу берип жатканда төмөнкү дуба окулат: «Аллахумас-кыни мин хавди набиййика касан ла азмау бадаху абадан».(Мааниси:Эй, Аллахым! Ичкенден кийин эч качан суусатбай турган хавз-ы набиден мен, кулуңа бир кесе ичир.)

3. Оң кол менен мурунга үч жолу суу тартып, сол кол менен чимкирилет. Мурунга суу берип жатканда: «Аллахумма арихни раихатал жаннати варзукни мин ниамиха. Ва ла турихни раихатан-нар». (Мааниси:Эй, Аллахым! Мага Жаннаттын жытын жыттат жана мени Жаннат ырыскылары менен ырыскыландыр. Тозок жыттары менен эмес.)

4. Алаканга суу алып, маңдайдан баштап ээктин астына чейин бетти жууп жатканда төмөнкү дуба окулат: «Аллахумма баййид важхи бинурика йавма табйадду вужуху авлияика ва ла туссаввид важхи би зуниби йавма тасвадду вужуху адаика». (Мааниси:Эй, Аллахым! Нуруң менен Олуялардын жүздөрүн агартканыңдай (ак кылганыңдай) менин жүзүмдү дагы агарт. Душмандарыңдын жүзү кара болгон күнү мени күнөөлөрүмөн улам жүзүмдү карартпа.)

5. Сол кол менен оң колду чыканакка чейин (үч жолу) жууп жатканда: «Аллахумма атыни китаби бийамини ва хасибни хисабан йасиран» дубасы окулат. (Мааниси:Эй, Аллахым! Китебимди оң жагымдан бер жана менин сурагымды жеңил кыл.)

6. Оң кол менен сол кол чыканакка чейин жуулуп жатканда: «Аллахумма ла тутини китаби би шимали ва ла мин вараи захри ва ла тухасибни хисабан шадидан» дубасы окулат. (Мааниси:Эй, Аллахым! Китебимди сол тарабымдан жана аркамдан бербе)

7. Эки колду тең жуугандан кийин колдор кайрадан жуулат жана ал ным кол менен башка масх тартып жатканда: «Аллахумма харрим шари ва башари алан-Нар ва азыллани тахта зылли аршика йавма ла зылле илла зыллу аршика» дубасы окулат. (Мааниси:Эй, Аллахым! Денемди жана чачтарымды Тозокко таштаба. Көлөкө болбогон күнү мени Арш-ы аланын көлөкөсүндө көлөкөлөндүр.)

8. Андан соң оң жана сол колдун сөөмөйлөрү менен эки кулактын тешиктерин суулап, баш бармак менен кулактын артына масх тартылат жана: «Аллахуммажални миналлазийна йастамиунал-кавле фе йаттабиуна ахсанах» дубасы окулат. (Мааниси:Эй, Аллахым! Мени сөз угуп, эң жакшыларын кармагандардан кыл.)

9. Алакандын аркасы менен кежигеге масх тартып жатканда: «Аллахумма атык ракабати минан-Нар» дубасы окулат. (Мааниси:Эй, Аллахым! Моюнумду оттон азат кыл.)

10. Кежигеге масх тарткан соң, сол колдун чыпалагы менен оң буттун чыпалагынан баштап бут манжаларынын арасын чукулап жуу менен бирге оң бутту үч жолу жууп жатканда: «Аллахумма саббит кадамаййа алас-сыраты йавма тазиллу фихил-акдаму» дубасы окулат. (Мааниси:Эй, Аллахым! Буттар тайгаланган күнү Сыраттын үстүндө буттарымды бекем кыл.)

11. Сол бутту үч жолу жууп жатканда бут манжаларынын арасы бул жолу ошол эле сол колдун чыпалагы менен баш бармактан баштап чыпалакка карай жуулат. Сол бут да кызыл ашык менен бирге жуулуп жатканда: «Аллахумма ла татрут кадамаййа алас-сырати йавма татруду куллу акдами адаика. Аллахуммаж-ал сайи машкуран ва занби магфуран ва амали макбулан ва тижарати лан табура» дубасы окулат. (Мааниси:Эй, Аллахым! Душмандарыңдын буттары Сыратта тайгаланган күнү, менин бутумду тайдырба. Эй, Аллахым! Эмгегимди машкур кыл. Күнөөмдүкечир. Амалымды кабыл кыл. Соодамды халал кыл!)

Пайгамбарыбыз (саллаллаху алейхи ва саллам) айтты: «Ким эгер даарат алгандан кийин көктү карап «Субханакаллахумма ва бихамдика, ашхаду ан лаа илаха ва илла анта вахдака лаа шарика лака астагфирука ва атубу илайка ашхаду ан лаа илаха иллаллах ва ашхаду анна Мухаммадан абдука ва Расулука» деген дубаны окуса Аллаху таала анын күнөөлөрүн кечирет жана бул кабыл кылуусунтастыктап, Арш-ы аланын алдында коргойт. Кыямат күнү жогорудагы дубаны окуган адам келип, бул сооптун акысын алат». (Мааниси:Эй, Аллахым! Сени мактоолорум менен эстеп, таспих жана танзих кылам. Сенден башка илах жок экендигине, бир экендигиңе жана шериксиз экендигиңе, Мухаммед алейхиссалам Сенин кулуң жана Расулуң экендигине шахадат кылам.)

Бир хадиси шарифте: «Ким эгер даарат алгандан кийин «Инна анзалнаху» сүрөсүн бир жолу окуса ал адамды Аллаху таала сыддыктардан кылып жазат. Эки жолу окуса, шейиттерден кылып жазат. Үч жолу окуса, пайгамбарлар менен бирликте хашр кылынат», - деп билдирилди. (Хашр -кайра тирилтүү.)

Башка хадиси шарифте: «Даарат алгандан кийин ким менин атыма он жолу салату салам окуган болсо, Аллаху таала кайгысын кетирип, дубасын кабыл кылат», - деп билдирилди.

Билбеген адамдар даарат алып жатканда даарат дубаларын окубаса да болот. Бирок, эң кыска мөөнөттө жаттоолору жана даарат алып жатканда окуулары керек. Абдан сооптуу. Даараттын акырына карай же даарат алып бүткөн соң «Аллахуммажални минат-таввабин, важални мин-ал-мутетаххирин, важални, мин ибадик-ас-салихин, важални миналлазина ла хавфун алейхим ва лахум яхзенун» дубасын окуу аябай чоң сооп.

Даарат дубаларын билбеген адам ар бир дене мүчөсүн жууп жатканда Калимаи шахадат келтирип, чоң соопко ээ болушу керек.

 


 


 
    
Диний маалымат изде:

Имсак  
Күн  
Бешим  
Асыр  
Шам  
Куптан  


Имсак убактысы: Бул төрт мазхабда тең (шарий түндүн) акыры болуп эсептелет. Б.а. (Фажр-и садык) деп аталган асмандагы агаруунун чыгыштагы уфк-и захирий (көрүнгөн горизонт) сызыгынын бир чекитте көрүлүүсү. Орозо ушул убакытта башталат. Фажри садык убактысынын бийиктиги төрт мазхабда да 19 градус.
free counters
Сайтыбыздагы маалыматтар бардык адамдардын пайдалануулары үчүн даярдалган.
Түп нускасын өзгөртпөө шарты менен уруксат албастан эле маалыматтардан пайдаланууга болот.
Баштапкы бет катары   |    Сактап кой   |    Биз менен байланыш   |    RSS   |   Paylaş Бөлүш