КЫРГЫЗЧА




Эй балам илмихалы

«Эй, балам» делип, негизинде бардык мусулман баласына арналган бул эмгек өз ичине көптөгөн баа жеткис ыйман жана ибадат, адеп-ахлак маалыматтарын камтыган.

Китепти кунт коюп окуган ар бир адам учу-кыйыры кең илим дарыясына сүңгүп кирмекчи. Андагы баалуу маалыматтардын жүрөктөргө жарык чачкандыгын, Аллаху тааланын алдында, эне-ата, үй-бүлө, эл-журт, мекен алдында дайыма үлгүлүү инсан болуп өсүп-жетилүүдө канчалык нан менен суудай зарыл экендигин ойлойт. Ал маалыматтарды окуп үйрөнгөн ар мусулман баласы айланасындагы адамдардын сүйүүсүнө ээ болуу менен бирге, материалдык жана руханий, адамгерчилик бийик сапаттарга көтөрүлө тургандыгы шексиз.



Үй-бүлө

"Бакыттын ачкычы – үй-бүлө” аттуу бул китепте үй-бүлө ичиндеги ар бир мүчөнүн өзүнө таандык ролдору жана үй-бүлөнүн коомдогу орду абдан жакшы чагылдырылган. Китепте автордун жеке көз карашы эмес көптөгөн кылымдардан бери калыптанган, маданиятыбызга сиңип калган каада-салттарыбызды жана хак динибиз Исламдын буйругу менен тыюулары негиз кылып алынган. Үй-бүлө - бактылуу элдин демографиялык өсүшүнүн жана ар бир наристенин психикалык жактан сак-саламат жетилүүсүнүн кепили. Азыр биз жашап турган коом ичиндеги адамдардын бири-бири менен, үй-бүлө ичиндеги эне-ата, бир туугандардын бири-бири менен мамилелериндеги келишпестиктердин түпкү себептеринин эмнелер экендиги, адамдарды эки дүйнөдө бакубат жашоого жеткире турчу нерселер эмнелер экендиги талданып, үй-бүлөлүк турмуш талап кылган эрежелер өтө жөнөкөй тил менен мыкты баяндалган.

 

Сукбаттар

"Сукбат” деген сөздү азыркы кезде маектешүү деп түшүнөбүз. Маектешүү бул сүйлөшүп убакыт өткөрүү болуп саналат, бирок, динибизде сукбаттын түшүндүрмөсү башкача. "Сукбат” бирге болуп, Аллаху таала жана Сүйүктүү Пайгамбарыбыз (саллаллаху алейхи ва саллам) жактырган, ыраазы болгон нерселер тууралуу сүйлөшүү дегенди билдирет. Пайгамбарыбыздын мубарек жүзүн көрүп, көңүлдөргө шыпаа болгон ыйык сукбаттарын уккан жана пейзине жеткен мусулмандар "сахаба” болуу сыймыгына ээ болушкан. Кийинки мусулмандар көңүлдөрүн бул мубарек сахабалардын жана алардын мурасчылары болгон Ахли сүннөт аалымдарынын жана олуя заттардын сукбаттары аркылуу азыктантып келишкен. Шах Накшибанд Бахаэддин Бухари хазреттери: "Жолубуздун негизи - сукбат”, - деген. Бул улуу аалымдарга жана даанышман заттарга таандык ушул чакан китептеги сукбаттар дагы ар бир окурманыбыздын көңүлүнөн орун таап, көркөм ахлак казынасы болгон динибизге деген сый-урматын жана сүйүүсүн көбөйтөт деген үмүттөбүз.

 

Силсилеи алиййа

Орто Азия элдеринин диний-руханий жашоосунун калыптануусунда Накшбандия тарикатынын орду өзгөчө болгондугу тартышсыз. Ахмед Яссави сыяктуу улуу аалымдын өзү бүткүл илимин Накшбандия пиринин колунан алгандыгын эске салсак аты аталган тарикаттын жашообузда ээлеген ордунун канчалык кеңири экендигин түшүнө алабыз. Кыргыз тилинде жарык көргөн бул китеп ошол улуу тарикаттын улуу пирлери тууралуу маалымат берүүнү көздөйт. Арабстандан башталган аалымдар чынжырынын Орто Азия элдеринде он төрт өкүлүнүн болуусу бардыгыбыз үчүн чоң мактаныч. «Силсиле-и Алиййа» - улуу санжыра дегенди түшүндүрөт. Бир мектеп, бир жол, бир тарикаттын ичинде кылымдардан бери устаз-шакир түрүндө келе жаткан аалымдар санжырасы Арап тилинде «силсиле» деп аталат. Ал эми «алиййа» деген сөз Арап тилинде «улуу» деген маанини билдирет.

 

Хазрети Мухаммед алейхиссадамдын өмүр баяны

Бул китеп сүйүктүү Пайгамбарыбыз Мухаммед алейхиссаламдын ыйык өмүр баянын баяндайт. Китепти көңүл коюп окугандардын жүрөгүндө Аллаху тааланын Элчисине карата таңдануу менен сыймык сезими орун алып, ааламдын мырзасына деген махабаты артып, анын адамзатка үлгү болгон жашоосунан үзүр алаары сөзсүз. Бул китеп улуу-кичине, бардык окурмандардын кызыгып окуй турган тарыхтын алтын доорлорунан кабар берет. Ал бир гана мусулман окурмандарга эмес, башка диндердин өкүлдөрү менен диндин тарыхын изилдегендерге да Мухаммед алейхиссаламдын өмүрдүк жолун, пайгамбардык касиеттерин билүүдө баалуу маалымат булагы боло алат. Руханий дүйнөбүздүн өркүндөөсүнө чоң салымын кошо турган бул китеп, үйүңүздүн кубанычына айланат.

 

Ислам дини

Соңку кездерде элибиздин ыймандуулукка жүзүн бурганы канчалык куба- нычтуу болсо, анын таза болгон ыйманын сырткы күчтөрдүн токтоосуз уулоо максатында жүргүзүп жаткан саясаты да ошончолук кайгылуу экендиги талаш- сыз. Элибиздин биримдигине кооп туудуруп жаткан улуттук аң-сезимине жат багыттардын дин эркиндиги деген ураандын аркасында жашырынган иритки салуу үгүттөрүнө каршы туруу жетиштүү диний маалыматы болбогон мекен- дештерибиз үчүн оңойго турбайт. "Ислам дини” китеби ошондой жагдайда элибиздин чындык менен калпты ажыратып алуусу үчүн көмөктөшүү максатында ишеничтүү булактардан алы- нып даярдалган. Жалпы окурмандардын коомуна арналган бул китептин негизги максаты – салттуу болгон ахли сүннөт жолубуздун сыртындагы башка секталар жана ди- ний агымдарды окурмандарга ошол топтордун өздөрүнүн эле китептери аркы- луу тааныштыруу гана болуп саналат. Адашкан топтордун динди идеологияга айлантып алгандыгынын натыйжасында канчалаган мусулмандардын туура жолдон адашуусуна себеп болгондугу, элдердин, мамлекеттердин башына кооп туудуруп жаткандыгы тууралуу далилдердин негизинде маалыматтар берилген. Ушуну менен катар китепте адашкан топтор жана ишенимдер тууралуу атактуу Ислам аалымдарынын берген жооптору да орун алган.

 

Мусулмандар кандай алсыратылды

Бул китепти дыкаттык менен окуган адам Исламга эң көп душмандык кылгандардын Британия Империясы экендигин түшүнүп, азыр бардык дүйнөдөгү мусулмандарга кол салып жаткан ваххибиликти тарыхта ошолор кургандыгын жана колдоп келгендигин жакшылап билип алат. Ушуну менен катар Британ Империясынын Ислам динин бузуу аракеттери, мусулмандар арасында иритки салып бөлүп-жаруу үчүн өздөрү даярдаган бузуку дин адамдарын кантип пайдаланышкандыктары баяндалган. Билими, акылы, ынсабы бар британдыктар дагы Британ Империясынын ушул кастандыгынан жийиркенишкен. Мусулман адам ыйманын сактай алуусу үчүн, элин-мекенин сайтай алуусу үчүн дос-душманын жакшы тааный билүүсү керек. Бул жагынан алып караганда китептин ар окурманга чоң пайдасы тиймекчи. 

 

Ислам ахлагы

Көркөм мүнөз бардык адамдар үчүн чоң табылга болуп саналат. Ыйман келтирип, мусулман болгондон кийин жакшы мүнөзгө ээ болгон адам тегерегиндеги бардык адамдардын ыраазычылыгын алат, акыретте дагы Аллаху таала андан ыраазы болуп Бейишке киргизет. "Ислам Ахлагы” жалпы окурмандарга арналып, адамдын табиятын таанытып, напси жана көңүл тууралуу кеңири түшүндүрмө берет. Окурманга илгертен эле ата-бабаларыбыздын макал-лакаптарында жана эпос, дастан ж.б., чыгармаларда дайыма макталып келген көркөм мүнөздү үйрөтүү менен бирге жаман мүнөздөр кайсылар экендигин жана алардан кутулуунун чаралары тууралуу да баалуу насыяттар камтылган.

 

Ибреттүү окуялар

Окурмандардын кеңири катмарына арналган китепте тарыхта өткөн пайгамбарлар, олуялар жана аалымдардын өмүр баяндарынан өтө чоң үлгү-сабак ала турчу таасирдүү окуялар жыйналган. Ошону менен катар ичинде руханий, маданий мурастарыбызга байланыштуу көптөгөн маалыматтар орун алган. Ибрет – насааттын өзгөчө бир көрүнүшү. Ата-бабаларыбыздан, даанышмандарыбыздан бизге чейин келип жеткен, мыкты таалим-тарбия бере тургудай акыл-насаат сөздөр жана окуялар камтылган.

 

Жаннат жолу илмихалы

Сиздерге сунулган «Жаннат жолу» илмихалынын асыл аты «Мифтах-ул Жаннат», б.а., Жаннат эшигинин ачкычы деп аталат. Хижри камери 885 [м. 1480]-жылы Эдирне шаарында кайтыш болгон Мухаммед бин Кутбуддин Изники "рахима-хуллаху таала” жазган. Улуу Ислам аалым, сеййид Абдулхаким Арваси "рахима-хуллаху таала” (Мифтах-ул Жаннат) илмихалынын авторунун салих зат экендигин, окуган адамдарга пайдалуу боло тургандыгын айткан. Ошон үчүн бул китепти басып чыгардык. Окуган адамдын дүнүйө жана акыретте бакытка жетүүсүнө себеп боло турчу бул баалуу китеп өз ичине ыймандын жана Исламдын шарттарын, ибадаттар, адеп-ахлак, үй-бүлө жана башка ар бир адамга аба менен суудай керек болгон көптөгөн маалыматтарды камтыган.

 

Намаз Китеби

Намаз китеби – салттуу сүннү мусулмандардын Ханафи мазхабынын аалымдарынын маанилүү китептерин пайдалануу менен даярдалды. Ахли сүннөт акыйдасы, намаз, даарат, гусул, таяммум жана башка маселелерде ар бир мусулманга кажеттүү маалыматтар камтылган жана тарбиялык маңызы жагынан көп маалыматтар менен байытылган.

 



Артка
 
    
Диний маалымат изде:
Имсак  
Күн  
Бешим  
Асыр  
Шам  
Куптан  


Имсак убактысы: Бул төрт мазхабда тең (шарий түндүн) акыры болуп эсептелет. Б.а. (Фажр-и садык) деп аталган асмандагы агаруунун чыгыштагы уфк-и захирий (көрүнгөн горизонт) сызыгынын бир чекитте көрүлүүсү. Орозо ушул убакытта башталат. Фажри садык убактысынын бийиктиги төрт мазхабда да 19 градус.
free counters
Сайтыбыздагы маалыматтар бардык адамдардын пайдалануулары үчүн даярдалган.
Түп нускасын өзгөртпөө шарты менен уруксат албастан эле маалыматтардан пайдаланууга болот.
Баштапкы бет катары   |    Сактап кой   |    Биз менен байланыш   |    RSS   |   Paylaş Бөлүш