Ислам дини » Кошумча темалар » Куран котормосу жана тафсир » Курани каримди кантип түшүнөбүз




Курани каримди кантип түшүнөбүз


Суроо: Курани каримди түшүнүү үчүн эмне кылуубуз керек?

Жооп

Курани каримдин чыныгы маанисин түшүнүүнү каалаган бир адамдын дин аалымдарынын калам жана ахлак китептерин окуусу керек. Бул китептердин бардыгы Курани каримден жана хадиси шарифтерден алынган. Курандын котормосу деп жазылган китептер туура маанини бере албайт. Окугандарды буларды жазган адамдардын көз караштарына жана максаттарына туткун кылып, динден чыгууларына себеп болот.

Кураны каримди эч бир тилге которуу мүмкүн эмес. Жада калса, кандайдыр бир ырды дагы башка тилге толук которуу мүмкүн эмес. Анын түшүндүрмөсүн гана жазууга болот. Курани каримдин маанисин котормосунан түшүнүүгө болбойт. Бир аяттын маанисин түшүнүү деген сөз Аллаху тааланын ушул аят аркылуу эмне демекчи экенин түшүнүү дегенди билдирет. Бул аяттын кандайдыр бир котормосун окуган адам мурад-ы илахини (илахи максатты) үйрөнө албайт. Котормочу эмнени түшүнгөн болсо, ошону гана үйрөнөт. Курандын эч бир котормосунан дин үйрөнүлбөйт. Динин үйрөнүшү үчүн бир адамдын колуна эң мыкты деп билинген котормону берүү океандын ортосунда болгон адамга бир жыгачтын сыныгын бергенден да жаман. Анткени, бул бир сынык жыгач менен адам жээкке чыга алышы да мүмкүн, чыга албаса өлөт жана ыймандуу болсо Бейишке барат. Бирок, котормодон динди үйрөнүүгө аракет кылган адам ыйманын жоготуп алышы мүмкүн. Же болбосо деңизде сүзгөн адамдарды карап: "Сууда сүзүү оңой, баары сүзө алат”, - деп эсептеп, сүзгөндү билбеген бир жаш жигитти океандын ортосуна таштоо Куранга маани берүүнүн жанында жеңил болуп калат. Себеби, сүзгөндү билбеген адам чөгүп өлөт, бирок, Курани каримге жаңылыш маани берген адам куфурга түшүп, Тозокко кетет.

Ансыз деле, биз сыяктуулардын динди үйрөнүүбүз үчүн тафсир жана хадис окуубуз туура эмес. Себеби, Куран жана хадисти жаңылыш түшүнүп алуу же шектенүү ыйманды кетирет. Бул ичке маселени абдан жакшы билгендиктен Хазрети Абу Бакр: "Куранды жеке көз карашым менен тафсир кылууга тырышсам мени кайсыл жер көтөрөт, кайсыл асман көлөкөлөйт”, -деп айтты. (Шир’а)

Чыныгы аалымдар жазган тафсир китептерин түшүнө алуу үчүн жыйырма негизги илимди мыкты үйрөнүү зарыл. Тафсир илимин билбеген адамдын хадис жана тафсир окууга аракет кылуусу ашказаны ооруган адамдын кубат алуу үчүн майлуу тамактарды жегенине окшойт. Негизи бул адам алгач диета кармап, анан гана күчтүү тамактарды жеши керек. Негизги илимдерди окубаган адам динди үйрөнүү үчүн Курандын котормосун, тафсир, хадисти окууга тырышса, жаңылыш түшүнүп алып, динин да, ыйманын да жоготуп алат. Белгилүү тафсирлер дагы адисинен башкасына зыяндуу болот.

Курани каримди түшүнө алуу үчүн Расулуллахтын түшүндүрмөлөрүн билүү зарыл. Сүннөттү да түшүнө алуу үчүн сахабалардын жана аалымдардын түшүндүрмөлөрүн билүү зарыл.

Сатылып жаткан кыргызча тафсир китептерде жеке көз караштар жазылган. Окуган адамга зыяны пайдасынан көбүрөөк. Айрыкча, Ислам душмандарынын, динсиздердин, бидатчылардын атайын Курани каримдин маанисин бузуу үчүн жазган тафсирлери уу болуп саналат. Мындай тафсирлерди окуган жаш зээндерде бир топ күмөн жана каршылыктар пайда болот.

Курандын чыныгы тафсирин жасаган, туура маанисин берген киши жалгыз гана Мухаммед алейхиссалам жана Анын хадиси шарифтери. Бул хадиси шарифтерди дагы жалгыз сахабалар менен мужтахид аалымдар гана түшүнө алышкан. Мусулмандар болсо бул аалымдардын түшүнгөндөрү менен амал кылышкан. Ушундай экенине карабастан Курандан, хадистен жана булардын котормолорунан дин үйрөнүү мүмкүн эмес. Ар бир мусулман динин ахли сүннөт аалымдарынын китептеринен даярдалган илмихал китептеринен үйрөнүүгө тийиш.

Айрым адашкандар: "Түшүнбөй эле Куранды окугандын пайдасы болбойт, котормосун окуш керек”, - деп айтышууда. Имам Газали хазреттери айтат: "Имам Ахмед бин Ханбал Аллаху тааланын: "Түшүнсө дагы, түшүнбөсө дагы Куранды окуган адам менин ыраазылыгымды табат”, - деп айтканын билдирди.” [Ихйа]

Фыкх илими

Суроо: Фыкх үйрөнүү Курандын маанисин үйрөнүүдөн да артык сооппу?

Жооп

Фыкх - жашоонун жан тамыры. Мусулмандын фыкхсыз жашоосу болбойт. Имам Азам хазреттери фыкх тууралуу: "Өзүнө пайда жана зыян болгон нерселерди билүү”, -деп айткан. Пайдасын, зыянын билбей туруп бир иш кылган адамды жинди деп айтышат. Динде дагы пайдасын, зыянын билбегендик балакет. Фыкхты билбей ибадат кылынбайт, ыйман да корголбойт.

Базардагы котормолор бири-бирине дал келбейт. Эң туура делген котормодон дагы фыкхты үйрөнүү мүмкүн эмес. Мисалы, Курани каримде "Намаз окугула” деп буйрук кылынат, бирок, кантип намаз окулуусу, намаздын фарздары, намазды буза турган нерселер сыяктуу маселелерди Курани каримден таба албайбыз. Курани каримди Пайгамбарыбыз алейхиссалам хадиси шарифтери аркылуу түшүндүрүп берген. Хадиси шарифтерди да Ислам аалымдары түшүндүрүп берген. Ошондуктан, Курани каримдин чыныгы маанисин түшүнүүнү, үйрөнүүнү каалаган адам котормосун эмес, Ислам аалымдарынын калам, фыкх жана ахлак китептерин окуулары керек. Бул китептердин бардыгы Курани каримден жана хадиси шарифтерден алынган. Мухаммед Хадими хазреттери айтат:"Бизге тафсир китептери боюнча амал кылуу буйрук кылынган эмес. Фыкх китептерине моюн сунуубуз буйрук кылынды.” (Барика)


Артка
 
    
Диний маалымат изде:

Имсак  
Күн  
Бешим  
Асыр  
Шам  
Куптан  


Имсак убактысы: Бул төрт мазхабда тең (шарий түндүн) акыры болуп эсептелет. Б.а. (Фажр-и садык) деп аталган асмандагы агаруунун чыгыштагы уфк-и захирий (көрүнгөн горизонт) сызыгынын бир чекитте көрүлүүсү. Орозо ушул убакытта башталат. Фажри садык убактысынын бийиктиги төрт мазхабда да 19 градус.
free counters
Сайтыбыздагы маалыматтар бардык адамдардын пайдалануулары үчүн даярдалган.
Түп нускасын өзгөртпөө шарты менен уруксат албастан эле маалыматтардан пайдаланууга болот.
Баштапкы бет катары   |    Сактап кой   |    Биз менен байланыш   |    RSS   |   Paylaş Бөлүш